25.Osobine džahilijeta: Uobraženost u blagodatima

Članci u serijalu:

Uobraženost kada ih Allah obdari Svojim blagodatima

Zaista vjernik kada ga zadesi dobro zahvaljuje Allahu i veliča Ga, ne pomiješa sa time umišljenost zbog blagodati niti uznošenje prema ljudima. S druge strane, od osobina sljedbenika džahilijeta naspram Allahovih blagodati i milosti prema njima bilo je da su likovali i uobrazili se, a trebalo je da budu zahvalni hvaleći Opskrbitelja.

Etimološki El-betar( البطر ) je احتمال النعمة – podnošenje blagodati; rečeno je الطغيان في النعمة – prelaženje granice u blagodatima; شدة المرح – žestoka obijest. 1
U šerijatskoj terminologiji el-betar/uobraženost je uzbuđenje koje obuhvati insana da se ružno ponese prema blagodati, malehno davanje prava istoj, i njezino usmjeravanje kuda ne treba. Neki su rekli: ružno podnošenje bogatstva i uskraćivanje u zahvalnosti na tome.
Rekao je imam El-Kurtubi rahimehullah : „To je da čovjek putem Allahovih blagodati i zdravlja ojača svoje griješenje.

Zakonodavac je osporio ovu osobinu u mnogim ajetima koji podrazumjevaju zabranu i upozorenje na takvo ponašanje. Od toga je:

فَإِنْ أَعْرَضُوا۟ فَمَآ أَرْسَلْنَٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا ۖ إِنْ عَلَيْكَ إِلَّا ٱلْبَلَٰغُ ۗ وَإِنَّآ إِذَآ أَذَقْنَا ٱلْإِنسَٰنَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِهَا ۖ وَإِن تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌۢ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ فَإِنَّ ٱلْإِنسَٰنَ كَفُورٌ ٤٨

48 A ako glave okrenu – pa, Mi tebe nismo ni poslali da budeš njihov čuvar, ti si dužan samo da obznaniš. Kad čovjeku damo da blagodat Našu osjeti, on joj se obraduje, a kad ga zadesi kakva nesreća zbog onoga što su uradile ruke njegove, onda čovjek blagodati ne priznaje.

Ash-shoura, 48

U tefsiru stoji da ovo znači: kada mu dadnemo neko bogatstvo i opskrbimo ga obiljem i mnoštvom imetka on se uzobijesti s time. 2
Takođe: el-betar je da se čovjek divi samom sebi zbog blagodati koje su pri njemu, da se time oholi i gordo vlada. 3

Pročitajte:  26. Osobine paganstva: Tuga i očaj kada ih pogodi nedaća

Bez sumnje, svaki čovjek se obraduje kada ga Allah obaspe blagodatima, pa iskaže tu radost na jedan od dva načina:
– da izrazi radost na pohvalan način, a to je da ga radost potakne na zahvalnost Onome ko ga opskrbi time, i da utroši tu blagodat u ono čime je Allah zadovoljan, a upravo ovo se traži od svakog roba.
– da radost pokaže na pokuđen način, a to je radost koja ga navodi na prelaženje mjere u toj blagodati, nepokornost Blagodarnom, ostavljanje zahvalnosti Njemu, čak da se uzoholi prema ljudima, a možda je upravo to stanje zapravo postepeno uvođenje njega u kaznu, kao što je bio slučaj sa Karunom kako to Kur'an kazuje:

۞ إِنَّ قَٰرُونَ كَانَ مِن قَوْمِ مُوسَىٰ فَبَغَىٰ عَلَيْهِمْ ۖ وَءَاتَيْنَٰهُ مِنَ ٱلْكُنُوزِ مَآ إِنَّ مَفَاتِحَهُۥ لَتَنُوٓأُ بِٱلْعُصْبَةِ أُو۟لِى ٱلْقُوَّةِ إِذْ قَالَ لَهُۥ قَوْمُهُۥ لَا تَفْرَحْ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلْفَرِحِينَ ٧٦

76 Karun je iz Musaova naroda bio, pa ih je tlačio, a bili smo mu dali toliko blaga da mu je ključeve od njega teško mogla nositi gomila snažnih ljudi. "Ne budi obijestan, jer Allah ne voli one koji su obijesni!" – govorili su mu ljudi iz naroda njegova –

Al-Qasas, 76

فَخَسَفْنَا بِهِۦ وَبِدَارِهِ ٱلْأَرْضَ فَمَا كَانَ لَهُۥ مِن فِئَةٍ يَنصُرُونَهُۥ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلْمُنتَصِرِينَ ٨١

81 I Mi smo i njega i dvorac njegov u zemlju utjerali, i niko ga od Allahove kazne nije mogao odbraniti, a ni sam sebi nije mogao pomoći.

Al-Qasas, 81

Zakonodavac nas je upozorio na ovo ponašanje i primjerom izlaska nevjernika Kurejša u bitku na Bedru:

وَلَا تَكُونُوا۟ كَٱلَّذِينَ خَرَجُوا۟ مِن دِيَٰرِهِم بَطَرًا وَرِئَآءَ ٱلنَّاسِ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ ۚ وَٱللَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطٌ ٤٧

47 I ne budite kao oni koji su, da se pokažu svijetu, nadmeno iz grada svoga izišli da bi od Allahova puta odvraćali. A Allah dobro zna ono što oni rade.

Al-Anfal, 47

Pročitajte:  28.Osobine paganstva: Ubijanje vlastite djece

Uzvišeni nas obavještava upozoravajući kroz kazivanje o stanovnicima naselja koje je uništio zbog njihove nezahvlanosti i razuzdanosti prema Allahovim blagodatima, pa kaže:

وَكَمْ أَهْلَكْنَا مِن قَرْيَةٍۭ بَطِرَتْ مَعِيشَتَهَا ۖ فَتِلْكَ مَسَٰكِنُهُمْ لَمْ تُسْكَن مِّنۢ بَعْدِهِمْ إِلَّا قَلِيلًا ۖ وَكُنَّا نَحْنُ ٱلْوَٰرِثِينَ ٥٨

58 A koliko smo Mi sela i gradova uništili čiji su stanovnici u životu obijesni bili! Eno domova njihovih, malo ko, poslije njih, navrati u njih, Nama su ostali.

Al-Qasas, 58

Rekao je Ibn Kesir rahimehullah : „tj.prešli su svaku granicu, zlo se ponijeli, i uznevjerovali na Allahove blagodati kojima ih je obasuo u opskrbi.“ 4

Navigacija serijalom<< Uobraženost kada ih Allah obdari Svojim blagodatima (IIdio)26. Osobine paganstva: Tuga i očaj kada ih pogodi nedaća >>

  1. lisanu-l-‘arab: 69/4.

  2. Tefsiru-t-Taberi: 161/11; Tefsiru-l-Kurtubi: 43/16.

  3. Et-Tahriru ve-t-tenviru: 33/6, 135/12.

  4. Tefsiru Ibni Kesir: 396/3.