Ovo je 12. dio od 32 u serijalu Tefsir ajeta o mesdžidima/džamijama

Rekao je Uzvišeni:

أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَٰتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا۟ وَإِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ ٣٩ ٱلَّذِينَ أُخْرِجُوا۟ مِن دِيَٰرِهِم بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّآ أَن يَقُولُوا۟ رَبُّنَا ٱللَّهُ وَلَوْلَا دَفْعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لَّهُدِّمَتْ صَوَٰمِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَٰتٌ وَمَسَٰجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا ٱسْمُ ٱللَّهِ كَثِيرًا وَلَيَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥٓ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيزٌ ٤٠ ٱلَّذِينَ إِن مَّكَّنَّٰهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ أَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَمَرُوا۟ بِٱلْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا۟ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَلِلَّهِ عَٰقِبَةُ ٱلْأُمُورِ ٤١

39 Dopušta se odbrana onima koje drugi napadnu, zato što im se nasilje čini – a Allah ih je, doista, kadar pomoći – 40 onima koji su ni krivi ni dužni iz zavičaja svoga prognani samo zato što su govorili: "Gospodar naš je Allah!" A da Allah ne suzbija neke ljude drugima, do temelja bi bili porušeni manastiri, i crkve, i havre, a i džamije u kojima se mnogo spominje Allahovo ime. A Allah će sigurno pomoći one koji vjeru Njegovu pomažu – ta Allah je zaista moćan i silan – 41 one koji će, ako im damo vlast na Zemlji, molitvu obavljati i milostinju udjeljivati i koji će tražiti da se čine dobra djela, a odvraćati od nevaljalih – A Allahu se na kraju sve vraća.

El-Hadždž, 39 - 41

Kaže Ibn Kesir rahimehullah : „Više učenjaka od selefa je reklo: ‘Ovo je prvi ajet objavljen u vezi  džihada.’ Neki su ovim ajetom dokazivali da je sura El-Hadždž medinska. Rekao je Ibn ‘Abbas radijellahu 'anhuma : ‘Kada je Vjerovjesnik sallallahu 'alejhi ve sellem protjeran iz Mekke, Ebu Bekr radijellahu 'anhu  je kazao: ‘Istjerali su svoga vjerovjesnika! Mi smo Allahovi i Njemu se vraćamo. Sigurno će propasti.’ Kaže Ibn ‘Abbas radijellahu 'anhuma : ‘Zatim je Allah objavio:

أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَٰتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا۟ وَإِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ ٣٩

39 Dopušta se odbrana onima koje drugi napadnu, zato što im se nasilje čini – a Allah ih je, doista, kadar pomoći –

El-Hadždž, 39

. Rekao je Ebu Bekr radijellahu 'anhu : ‘Shvatio sam da će biti borbe.’

Riječi Uzvišenog (u prijevodu): „a Allah je, doista, kadar da ih pomogne.“ Tj. On je kadar da pomogne Svoje robove vjernike bez borbe, međutim, On želi od Svojih robova da žrtvuju sav svoj trud u pokornosti Njemu, kao što je rekao:

فَإِذَا لَقِيتُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ فَضَرْبَ ٱلرِّقَابِ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَثْخَنتُمُوهُمْ فَشُدُّوا۟ ٱلْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّۢا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَآءً حَتَّىٰ تَضَعَ ٱلْحَرْبُ أَوْزَارَهَا ذَٰلِكَ وَلَوْ يَشَآءُ ٱللَّهُ لَٱنتَصَرَ مِنْهُمْ وَلَٰكِن لِّيَبْلُوَا۟ بَعْضَكُم بِبَعْضٍ وَٱلَّذِينَ قُتِلُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَلَن يُضِلَّ أَعْمَٰلَهُمْ ٤ سَيَهْدِيهِمْ وَيُصْلِحُ بَالَهُمْ ٥ وَيُدْخِلُهُمُ ٱلْجَنَّةَ عَرَّفَهَا لَهُمْ ٦

4 Kada se u borbi s nevjernicima sretnete po šijama ih udarajte sve dok ih ne oslabite, a onda ih vežite, i poslije, ili ih velikodušno sužanjstva oslobodite ili otkupninu zahtijevajte, sve dok borba ne prestane. Tako učinite! Da Allah hoće, On bi im se osvetio, ali On želi da vas iskuša jedne pomoću drugih. On neće poništiti djela onih koji na Allahovu putu poginu, 5 i On će ih, sigurno, uputiti i prilike njihove poboljšati, 6 i u Džennet ih uvesti, o kome ih je već upoznao.

Muhammed, 4 - 6

قَٰتِلُوهُمْ يُعَذِّبْهُمُ ٱللَّهُ بِأَيْدِيكُمْ وَيُخْزِهِمْ وَيَنصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَيَشْفِ صُدُورَ قَوْمٍ مُّؤْمِنِينَ ١٤

14 Borite se protiv njih! Allah će ih rukama vašim kazniti i poniziti, a vas će protiv njih pomoći, i grudi vjernika zaliječiti

Et-Tewbe, 14

أَمْ حَسِبْتُمْ أَن تَدْخُلُوا۟ ٱلْجَنَّةَ وَلَمَّا يَعْلَمِ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ جَٰهَدُوا۟ مِنكُمْ وَيَعْلَمَ ٱلصَّٰبِرِينَ ١٤٢

142 Zar mislite da ćete ući u Džennet, a da Allah ne ukaže na one od vas koji se bore i na one koji su izdržljivi?

Alu-Imran, 142

Riječi Uzvišenog (u prijevodu): „onima koji su ni krivi ni dužni iz zavičaja svoga prognani samo zato što su govorili: ‘Gospodar naš je Allah‘.“ Tj. oni nisu činili svom narodu nikakvo zlo, niti su prema njima neki prijestup uradili, nego su samo Allahu jednoću ispoljavali i Njega obožavali ne udružujući Mu nikoga u ibadetu. Poput ovoga su riječi Uzvišenog:

وَمَا نَقَمُوا۟ مِنْهُمْ إِلَّآ أَن يُؤْمِنُوا۟ بِٱللَّهِ ٱلْعَزِيزِ ٱلْحَمِيدِ ٨

8 A svetili su im se samo zato što su u Allaha, Silnoga i Hvale dostojnoga, vjerovali,

El-Burudž, 8

Riječi Uzvišenog (u prijevodu): „a da Allah ne suzbija neke ljude drugima do temelja bi bili porušeni manastiri, i crkve, i havre, a i džamije u kojima se mnogo spominje Allahovo ime.“

Kaže Ibn Kesir rahimehullah : „tj. da On ne odagnava s nekim narodom drugi narod,  i da ne otkrije zlo nekih ljudi prema drugima – u svemu onome što stvara i određuje od uzroka – bio bi nered na Zemlji, i uništio bi jaki slabog.

„bili bi porušeni manastiri (ar.savami’u)“ tj. manje bogomolje monaha,  „i crkve (ar.bije’un)“ one su prostranije od prethodnih i okupe više pobožnih, i iste pripadaju takođe kršćanima, „i havre (ar.salevatun)“ – To su bogomolje Jevreja, oni ih nazivaju „salut“ – sinagoga.

Riječi: „i džamije u kojima se mnogo spominje Allahovo ime“. Rečeno je: zamjenica u riječi ‘u kojima se’ (ar.fiha) se vraća na mesdžide/džamije, jer su džamije najbliže spomenuta riječ ovoj zamjenici. Rekao je Ed-Dahhak rahimehullah : ‘U svim spomenutim bogomoljama se spominje Allahovo ime’. Kazao je Ibn Džerir rahimehullah : ‘Ispravno je da ovo znači: bili bi uništeni manastiri monaha, i crkve kršćana, i havre Jevreja, i džamije/mesdžidi muslimana u kojima se najviše spominje Allahovo ime. Ovo je ispravno značenje jer se ovako upotrebljava u govoru Arapa. Neki učenjaci su rekli: ‘Ovo je stepenovanje od najmanjeg ka najvišem, sve dok ne završi sa pomenom mesdžida koji su najduljeg trajanja i u kojima je najviše Allahovih robova koji su ispravne i iskrene namjere.”

Riječi Uzvišenog (u prijevodu): „Allah će sigurno pomoći one koji vjeru njegovu pomažu“ su poput govora Uzvišenog:

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِن تَنصُرُوا۟ ٱللَّهَ يَنصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ ٧

7 O vjernici, ako Allaha pomognete, i On će vama pomoći i korake vaše učvrstiti.

Muhammed, 7

„ ta, Allah je zaista moćan i silan.“

Kaže Ibn Kesir rahimehullah : „Čiji pomagač bude Moćni i Silni takav je zasigurno potpomognut, a njegov neprijatelj je sigurno poražen i shrvan.  Rekao je Uzvišeni:

وَلَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا ٱلْمُرْسَلِينَ ١٧١ إِنَّهُمْ لَهُمُ ٱلْمَنصُورُونَ ١٧٢ وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ ٱلْغَٰلِبُونَ ١٧٣

171 A riječ Naša je davno rečena o robovima Našim, o poslanicima: 172 "Oni će biti, doista, potpomognuti 173 i vojska Naša će zacijelo pobijediti!"

Es-Saffat, 171 - 173

كَتَبَ ٱللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا۠ وَرُسُلِىٓ إِنَّ ٱللَّهَ قَوِىٌّ عَزِيزٌ ٢١

21 Allah je zapisao: "Ja i poslanici Moji sigurno ćemo pobijediti!" – Allah je, zaista, moćan i silan.

El-Mudžadele, 21

Ajet:

ٱلَّذِينَ إِن مَّكَّنَّٰهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ أَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَمَرُوا۟ بِٱلْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا۟ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَلِلَّهِ عَٰقِبَةُ ٱلْأُمُورِ ٤١

41 one koji će, ako im damo vlast na Zemlji, molitvu obavljati i milostinju udjeljivati i koji će tražiti da se čine dobra djela, a odvraćati od nevaljalih – A Allahu se na kraju sve vraća.

El-Hadždž, 41

Rekao je Ibn Kesir rahimehullah : Ovaj ajet je poput govora Uzvišenog:

وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مِنكُمْ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ كَمَا ٱسْتَخْلَفَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ ٱلَّذِى ٱرْتَضَىٰ لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّنۢ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِى لَا يُشْرِكُونَ بِى شَيْـًٔا وَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَٰلِكَ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْفَٰسِقُونَ ٥٥

55 Allah obećava da će one među vama koji budu vjerovali i dobra djela činili sigurno namjesnicima na Zemlji postaviti, kao što je postavio namjesnicima one prije njih, i da će im zacijelo vjeru njihovu učvrstiti, onu koju im On želi, i da će im sigurno strah sigurnošću zamijeniti; oni će se samo Meni klanjati, i neće druge Meni ravnim smatrati. A oni koji i poslije toga budu nezahvalni – oni su pravi grješnici.

En-Nur, 55

<< Rekoše oni do čije se riječi držalo: napravićemo nad njima mesdžid U džamijama koje se Allahovom voljom podižu >>