Značenje riječi ‘hadis’ u jeziku je novo, suprotno starom. U terminologiji hadis označava ono što se vezuje za Poslanika sallallahu 'alejhi ve sellem od riječi, djela, odobrenja, i njegovih tjelesnih i moralnih opisa.1

Što se nauke o hadisu tiče, ona ima dva ogranka

  • Nauka o rivajetu hadisa je nauka koja obuhvata riječi Poslanika sallallahu 'alejhi ve sellem njegovu praksu, odobrenja, njegove osobine, te njihovo prenošenje, preciznost u tome i usaglašavanje teksta.2
  • Nauka o dirajetu hadisa je nauka o pravilima na osnovu kojih se poznaje stanje lanca prenosilaca i teksta hadisa.3 Ovaj ogranak se naziva “mustalahul-hadis” (hadiska terminologija).

Kada se kaže “ehlul-hadis” misli se na one koji vode računa o hadisima Poslanika, sallallahu 'alejhi ve sellem, o rivajetu i dirajetu, ulažući veliki napor u izučavanju Poslanikovih sallallahu 'alejhi ve sellem hadisa i njihovom prenošenju, kao i slijeđenju onoga što je u njima riječju i praksom, držeći se sunneta, a kloneći novotarija, razlikujući se od sljedbenika strasti koji daju prednost riječima sljedbenika zablude u odnosu na riječi Poslanika, sallallahu 'alejhi ve sellem, i koji daju prednost svojim pomućenim razumima, zbunjenoj logici i svom kontradiktornom govoru nad onim što je došlo u plemenitoj Knjizi i časnom sunnetu.

Ehlul-hadis su najpreči ispravnom vjerovanju, držanju za sunnet i za džemat i spašenoj skupini. Zato je Imam Ahmed rahimehullah govoreći o definiciji džemata rekao: “Ako nisu sljedbenici hadisa, onda ne znam ko su!”4

Isto tako, šejh Ebu Ismail Es-Sabuni rahimehullah kada spominje svojstva ‘ehlul-hadis’ u svome djelu koje je nazvao “Akida selefa i sljedbenika hadisa” ili “Poslanica o vjerovanju sljedbenika sunneta, sljedbenika hadisa i imama” kaže: “Slijede Poslanika sallallahu 'alejhi ve sellem i njegove ashabe koji su poput zvijezda. I slijede dobre prethodnike ovoga ummeta od imama u vjeri i muslimanskih učenjaka. I drže se vjere onako kako su se oni držali, a mrze novotare koji su u vjeru uveli stvari koje nisu od nje; niti ih vole niti se druže sa njima.”5

Šejh Asbehani kaže o ehlul-hadis: “Istražili smo njegov sunnet i spoznali smo ga putem predaja koje su prenesene sa vjerodostojnim i spojenim lancem prenosilaca, prenijeli su ih vrsni učenjaci jedni od drugih, pa smo vidjeli da ova skupina – ehlul hadis – najviše istražuje hadis, najviše na to podstiču, najviše ga sabiraju i najviše od svih se drže vjerodostojnih predaja, pa smo se čvrsto uvjerili, putem Knjige i sunneta, da su oni njegovi sljedbenici mimo drugih skupina. I vidjeli smo sljedbenike hadisa rahimehumullah prije, a i sada, kako putuju tražeći predaje koje govore o praksi Poslanika sallallahu 'alejhi ve sellem. Uzimali su hadise sa izvora, sakupili su ih iz njihovih riznica, čuvali ih, radovali im se, pozivali u njihovo slijeđenje a kritikovali one koji se hadisima suprostave, pa su sakupili mnogo i po njima postali poznati.”6

Da se zapaziti da su termini “ehlul-hadis” i “ehlus-sunne” slični i da se među njima prepliće općenitost i specifičnost, uopštavanje i ograničavanje. Pa kada se uopšteno spomene jedan termin, drugi se podrazumijeva, tako jedan termin ukazuje na sve ogranke spašene skupine, bilo učenjake fikha, hadisa, učenjake, vladare, askete ili borce, metodologe, gramatičare, lingviste, ili druge korisne skupine. Pa je ovaj termin sinonim za “ehlul-hakk” (sljedbenike istine) ili “ehlul-Kur’an” (sljedbenike Kur’ana), i druge termine. Dok kada se ova dva termina spomenu zajedno prvi (ehlul-hadis) označava one koji se bave ovom naukom i stručnjake u hadisu, a drugi (ehlus-sunnet) označava ostale sljedbenike dobra.

Rekao je šejhul-Islam, Ibn Tejmijje rahimehullah: “Mi ne podrazumijevamo pod ‘ehlul hadis’ samo one koji ga slušaju, pišu i prenose, već svakoga ko mu je preči čuvanja, poznavanja i razumijevanja onoga što se odnosi na pojavno i suštinsko značenje, kao i slijeđenje pojavnog i suštinskog, a isto tako i ‘ehlul-Kur’an’. Minimalna osobina koja se nalazi kod njih je da vole Kur’an i hadis, istražuju ih i njihova značenja i rade po onome što su spoznali da od njih zahtijevaju. Oni koji su razumjeli hadis su bolje obaviješteni o Poslaniku sallallahu 'alejhi ve sellem od drugih, ovakvi odgajatelji svoje duše više ga slijede od drugih, takve vođe su preči politike Poslanika sallallahu 'alejhi ve sellem od drugih a obični ljudi (koji su razumjeli hadis) više od svih ispoljavaju ljubav prema Poslaniku sallallahu 'alejhi ve sellem.”7

<< Definicija džemata Definicija selefa >>