Upuštanje u raskoš umanjuje stepene na ahiretu

Pitanje:

U djelu Sahihu-t-tergibi ve-t-terhib stoji predaja od Ibn Omera radijellahu 'anhuma da je rekao: „Neće neki rob zadobiti nešto od dunjaluka osim da mu se umanje njegovi stepeni kod Allaha, iako je Allah bio prema njemu plemenit.“ Šta znači ovaj hadis? Da li pod ovo značenje ulazi i hadis:  „Zaista Allahovi robovi nisu oni koji raskošno žive.“ Allah vas nagradio.

Odgovor:

Hvala pripada Allahu, neka je salavat i selam na Allahovog Poslanika, njegovu porodicu i sve njegove ashabe.

Hadis o kojem pitaš se nalazi u Musannefu Ibn Ebi Šejbe, u Et-Tergibu ve-t-terhibu, te drugm djelima; Šejh Albani rahimehullah o njemu kaže: Bilježi ga Ibn Ebi Dunja rahimehullah  sa dobrim senedom, a prenosi se od ‘Aiše radijellahu 'anha kao merfu’ 1predaja, iako je ispravnije da je mevkuf2.

Ovaj hadis govori o tome da se muslimanu umanjuju njegovi sevapi na ahiretu shodno tome koliko iskorištava dunjalučke slasti i strasti.

Rekao je Ibn Redžeb El-Hanbeli rahimehullah : „Pod ovim se podrazumjeva uzimanje dunjaluka u njegovim dozvoljenim domenima – da se izvrše dunjalučke obaveze a zadrži za sebe višak nakon toga, te s tim viškom napravi udobnost u naslađivanju dunjalučkim (dozvoljenim) strastima. U vezi ove kategorije ljudi postoji razilaženje da li se uvršatavaju među skromne na dunjaluku. Oni neće biti kažnjeni za takvo postupanje, ali im se umanjuju stepeni na ahiretu shodno njihovoj udobnosti na dunjaluku. Rekao je Ibn Omer radijellahu 'anhuma : „Neće neki rob zadobiti nešto od dunjaluka osim da mu se umanje njegovi stepeni kod Allaha, iako je Allah bio prema njemu plemenit.“  Ovaj hadis bilježi Ibn Ebi Dunja rahimehullah sa dobrim senedom, a prenosi se od ‘Aiše radijellahu 'anha kao merfu’ predaja sa senedom oko kojeg postoji dilema. Bilježi imam Ahmed rahimehullah u Kitabu-z-zuhd sa svojim lancem prenosilaca „da je neki čovjek ušao kod Mu'avije radijellahu 'anhu pa ga je on odjenuo odjećom, zatim je izašao i prošao pored Ebu Mes'uda El-Ensarija radijellahu 'anhu i jednog čovjeka od ashaba, pa mu reče neko od njih dvojice: ‘Uzmi tu odjeću nauštrb svojih dobrih djela’ , a drugi (od dvojice) reče: ‘Uzmi je od dobra koje si činio’.”

Rekao je Fudajl ibn ‘Ijad rahimehullah : „Ako hoćeš umanji od dunjaluka, a ako hoćeš uzmi mnogo od njega, jer ti samo uzimaš iz svoje kese.“

Što se tiče drugog hadisa, on se nalazi u Musnedu imama Ahmeda rahimehullah kao predaja od Mu'az ibn Džebela radijellahu 'anhu – da mu je Allahov Poslanik sallallahu 'alejhi ve sellem , kada ga je poslao u Jemen, rekao: „Čuvaj se raskoši, zaista Allahovi robovi nisu oni što se naslađuju u blagodatima.“ Albani ga ocjenjuje vjerodostojnim u Es-Sahihah.

Ovaj hadis sadrži upozorenje na prekoračenje u zadovoljavanju strasti i slasti duše. U djelu Merkatu-l-mefatih koji je komentar na Miškatu-l-mesabih stoji: „Od Mu'aza ibn Džebela radijellahu 'anhu  –  da ga je Allahov Poslanik sallallahu 'alejhi ve sellem poslao u Jemen, tj. kao kadiju ili valiju, i rekao: ‘Čuvaj se raskoši’,  a to je pretjerivanje u zadobijanju onoga čime će se udovoljiti strastima, na način da se čovjek izvještači u žudnji za što većim brojem blagodati i bude revnosan u pohlepi i nezasitosti (dunjalukom).   ‘Zaista Allahovi robovi’, tj. iskreni Allahovi robovi ‘nisu oni koji raskošno žive’ , nego je raskošnost svojstvena za nevjernike, griješnike, nemarne i neznalice, kao što Uzvišeni kaže:

ذَرْهُمْ يَأْكُلُوا۟ وَيَتَمَتَّعُوا۟ وَيُلْهِهِمُ ٱلْأَمَلُ ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ ٣

3 Pusti ih neka jedu i naslađuju se, i neka ih zavara nada – znaće oni!

Al-Hijr, 3

إِنَّ ٱللَّهَ يُدْخِلُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ جَنَّٰتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَٰرُ ۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يَتَمَتَّعُونَ وَيَأْكُلُونَ كَمَا تَأْكُلُ ٱلْأَنْعَٰمُ وَٱلنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ ١٢

12 Allah će one koji vjeruju i dobra djela čine uvesti u džennetske bašče kroz koje će rijeke teći, a oni koji ne vjeruju – koji se naslađuju i žderu kao što stoka ždere – njihovo će prebivalište vatra biti!

Muhammad, 12

.“

Oba  hadisa se tiču jednog pitanja, a to je skromnost na dunjaluku i upozorenje da se ne stremi njemu. U drugom hadisu je jasno upozorenje od pretjerivanja u raskoši, a isto značenje nosi i prvi hadis. S obzirom da se muslimanu umanjuje od njegovih sevapa na ahiretu onoliko koliko je uzimao od dunjaluka, onda je to upozorenje njemu od naginjanja i smirenosti u dunjalučkim strastima i slastima.

A Allah najbolje zna.

Prijevod sa:

http://fatwa.islamweb.net/fatwa/index.php?page=showfatwa&Option=FatwaId&Id=339112

  1. tj. da se sened uzdiže do Poslanika, odnosno da su to riječi Allahovog Poslanika

  2. tj. da sened završava kod ‘Aiše, odnosno da su to njezine riječi.