Tefsir

Svrha i smisao posta

 

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ كُتِبَ عَلَيْكُمُ ٱلصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ١٨٣

183 O vjernici! Propisuje vam se post, kao što je propisan onima prije vas, da biste se grijeha klonili,

El-Bekare, 183

 

Kaže Ibn Kesir rahimehullah :

Uzvišeni Allah govori obraćajući se vjernicima ovog ummeta, i naređujući im post, – a to je suzdržavanje od jela, pića i snošaja uz iskrenu namjeru posvećenu Allahu, –  šta je u njemu (postu) od (koristi) čišćenja duše, njezina prekaljivanja od ružnih mješavina i pokvarenog ahlaka. I spominje da je On Uzvišeni obavezao post vjernicima kao što je  bio obavezan onima prije njih, – da bi se potrudili oni (vjernici) u izvršavanju ove obaveze, kao što su se trudili ovi prije njih, kao što kaže On Uzvišeni:

 

وَأَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَٰبَ بِٱلْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلْكِتَٰبِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ فَٱحْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَهُمْ عَمَّا جَآءَكَ مِنَ ٱلْحَقِّ لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجًا وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَٰحِدَةً وَلَٰكِن لِّيَبْلُوَكُمْ فِى مَآ ءَاتَىٰكُمْ فَٱسْتَبِقُوا۟ ٱلْخَيْرَٰتِ إِلَى ٱللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ٤٨

48 A tebi objavljujemo Knjigu, samu istinu, da potvrdi knjige prije nje objavljene i da nad njima bdi. I ti im sudi prema onome što Allah objavljuje i ne povodi se za prohtjevima njihovim, i ne odstupaj od Istine koja ti dolazi; svima vama smo zakon i pravac propisali. A da je Allah htio, On bi vas sljedbenicima jedne vjere učinio, ali, On hoće da vas iskuša u onome što vam propisuje, zato se natječite ko će više dobra učiniti; Allahu ćete se svi vratiti, pa će vas On o onome u čemu ste se razilazili obavijestiti.

El-Maide, 48

 

Zbog toga je Allah Uzvišeni kazao u ovome ajetu (u prijevodu): „… kao što je bio propisan onima prije vas, da biste bili bogobojazni“.  Spomenuta je bogobojaznost jer je u postu čišćenje tijela i ograničavanje šejtanu njegovih puteva. Otuda je došlo u oba sahiha (tj.kod Buharije i Muslima) da je rekao Allahov Poslanik sallallahu 'alejhi ve sellem: „ O skupino mladića, ko od vas može da se oženi, neka to učini, a ko ne može, neka posti, jer doista je on (post) njemu štit“

Kaže Ibnu-l-Dževzi rahimehullah u vezi s riječima Uzvišenog: „….da biste bili bogobojazni“: Post je put ka bogobojaznosti, jer postač obuzdava dušu od mnogo čega u čemu obitava griješenje. Neki su rekli: „kako biste bili bogobojazni, tj čuvali se zabranjenih radnji prilikom posta.

Spominje imam El-Kurtubi rahimehullah u tefsiru riječi Allaha Uzvišenog (u prijevodu) : „…da biste bili bogobojazni“  da je rečeno da to ovdje znači:  da biste oslabili, jer kad god se umanji jelo, oslabi i strast, i kad god oslabi strast, smanji se i griješenje. Neki su rekli: da biste se čuvali griješenja. Neki su, pak, kazali da je značenje općenito, jer je Poslanik sallallahu 'alejhi ve sellem opisao post štitom, i jer je to uzrokom bogobojaznosti zato što umrtvljuje strasti.