Sindikati su se uvijek borili da egzistiraju i djeluju u skladu sa svojim načelima i ciljevima, odnosno na taj način izvršavajući onu osnovu svrhu, a to je zaštita stečenih prava radnika i uslove rada i permanentna borba za njihovo poboljšanje.
Konflikt interesa između svijeta rada i svijeta kapitala uvijek dovodi do toga, da se ona druga strana (poslodavac), bori svim metodama da nadvlada onu drugu (sindikat) i na taj način stvori za sebe povoljne uslove u kojima ne mora pregovarati ili izlaziti u susret zahtjevima radnika ili to može činiti u kontrolisanim uslovima i u mjeri koja odgovara poslodavcu, i to je možemo reći „prirodna pojava“. Zato je vremenom i nastala forma sindikata (u širem smislu riječi) kakva je nama danas poznata, jer je stotinama godina u nazad trajao proces formiranja radničkih grupa, udruživanja, da bi danas sindikat bio formiran u legitimno izabrano kolektivno tijelo koje u ime radnika postavlja i zastupa zahtjeve prema socijalnim partnerima ili partneru i da bi kao takav imao dovoljno kapaciteta učestvovati u socijalnom dijalogu imajući tako bar približno jednaku poziciju za pregovaračkim stolom. Ovo sve navodim da bi se stekao utisak o dugotrajnom i složenom procesu stvaranja „modernih“ sindikata.
Danas kada posmatramo postupanje i (ne)rad Sindikata udruženih radnika energetike Republike Srpske, možemo sa žaljenjem konstatovati da su, konkretno govoreći za ovaj sindikat, uništene i obezvrijeđene decenije mukotrpnog rada sindikalaca koji su stvarali ovaj sindikat.
Ovdje imamo situaciju da je sindikat „napadnut iznutra“. Današnji saziv Sindikata udruženih radnika Republike Srpske (čast izuzecima) narušio je ugled i uništio reputaciju ovog sindikata. Ovaj sindikat nema nikakve rezultate godinama unazad. Stečena prava radnika „troše kao ušteđevinu“ i prava radnika zahvaljujući tome su sve manja ili nekih pak više ni nema, potrošena su. Da su sindikalne fotelje udobne, pokazuje i to da niko iz istih ne planira da ustane, a to se ogleda u nesprovođenju blagovremenih izbora, koji su već odavno trebali biti održani i završeni, i nastojanju da se zadrže i duže od propisanog trajanja mandata. Mandati su odavno istekli, a oni se na to oglušuju.
Osnovni postulat sindikata koji se ogleda u udruženoj borbi za prava radnika koja predstavlja izabrana grupa radnika, više ne važi, jer se jedina udružena borba koju vodi izabrana grupa radnika ogleda u tome da se zadrže što duže u foteljama, iako im to Statut Sindikata udruženih radnika energetike Republike Srpske ne dozvoljava, to je faktičko stanje, to je nepobitna činjenica. Trenutno imamo odbor nelegitimnih i neizabranih radnika, koji su uzurpirali Sindikat udruženih radnika energetike Republike Srpske i nemaju namjeru da ga „oslobode“.
Oni, iako nemaju mandat, uredno upravljaju finansijskim i materijalnim sredstvima sindikata, i vrše sve druge radnje, kao da im je trajanje mandata tek otpočelo, a ne odavno istekao.
Predsjednik odbora Sindikata udruženih radnika energetike Republike Srpske, iako nije u mandatu, i dalje faktički vrši funkciju, što je apsolutno nestatutarno. Pitam se šta radi Nadzorni odbor tog istog Sindikata, onaj koji je dužan između ostalog da se bavi i ovim pitanjem? Ovdje je očito sve jasno. Dok drugi sindikati mukotrpno nižu uspjehe na sindikalnim poljima, u Sindikatu udruženih radnika energetike Republike Srpske je utopija. Nema zahtjeva. Odavno već ih ne mogu ni postavljati, jer ko bi ih nelegitimne primio na razgovor i sa zahtjevima (možda samo neko neupućen). Trenutno su samo na „bijelom hljebu“ o trošku radnika, u svakom smislu te riječi.
Taj isti Predsjednik Sindikata udruženih radnika energetike Republike Srpske, pored toga što ne može da se odrekne mandata „profesionalnog sindikalca“, ne odriče se (a morao je) drugih prava, koja ne mogu biti istodobno ostvarivana.
Treba istaći da Predsjednik u skladu sa članom 45. Statuta Sindikata energetike Republike Srpske funkciju obavlja profesionalno i ne može imati radni odnos u preduzeću iz koga dolazi, odnosno morao je u skladu sa članom 15. stav (1) tačka 3) i članom 18. Zakona o radu, obavijestiti poslodavca o bitnim okolnostima koji mogu uticati na ispunjavanje ugovornih i drugih obaveza, te dostaviti akt o imenovanju poslodavcu, u cilju donošenja rješenja o mirovanju prava iz radnog odnosa. Bez obzira kakva su akta donesena i kakav ugovor je zaključio u svojstvu Predsjednika, najvažnija i ključna činjenica ogleda se u tome da je mandat prihvaćen i da funkciju obavlja profesionalno (kako je izričito Statutom navedeno), čime je moralo nastupiti mirovanje prava iz radnog odnosa. To povlači da ne bi u svojstvu Predsjednika Sindikata udruženih radnika energetike Republike Srpske i radnika preduzeća imao dva primanja, nego bi se morao odlučiti za jedno, što nije učinjeno. Dalje, pored toga, mirovanjem radnog odnosa i izborom u viši nivo sindikalnog organizovanja, isti bi prestao biti član Sindikalnog odbora ZP „RiTE Ugljevik“ a.d. Ugljevik, jer donošenjem rješenja o mirovanju prava iz radnog odnosa, a u skaldu sa članom 12. Pravilnika o radu Sindikalne organizacije ZP „RiTE Ugljevik“ a.d. Ugljevik prestaje aktivan status zaposlenog lica, odnosno nema radnog odnosa i time nema osnova za učestvovanje u radu u Sindikalnom odboru ZP „RiTE Ugljevik“ a.d. Ugljevik, odnosno prestaju prava i obaveze iz radnog odnosa, a jedno od tih prava je aktivno članstvo u Sindikatu ZP „RiTE Ugljevik“ a.d. Ugljevik, po osnovu čega takođe prima nadoknadu. To dalje povlači da radnik, koji je ostvario pasivno biračko pravo da bude biran u Sindikalni odbor, a koji je po broju glasova prvi sljedeći na listi za ulazak u Sindikalni odbor ispred podružnice, treba da ostvari pravo i dozvoli mu se učestvovanje u radu Sindikalnog odbora. Sve ovo predstavlja nesagledivu uzurpaciju sindikata, sa štetnim posljedicama po radnike, jer iza ovoga navedenog ne naziru se moralne vrijednosti i briga za opšte dobro, nego sve ono drugo.
Takođe, Predsjednici odbora djelatnosti, Odbora sindikata Elektroprivrede Republike Srpske i Odbora sindikata Naftne i hemijske industrije, takođe u skladu sa članom 25. Statuta energetike Republike Srpske funkcije predsjednika odbora obavljaju profesionalno, te za iste važi jednak tretman u pogledu prava iz radnog odnosa, kao što je to prethodno obrazloženo.
Na kraju, dajem nekoliko prijedloga i preporuka, a to je da Nadzorni odbor SURERS članovima odbora Sindikata udruženih radnika energetike Republike Srpske odmah naloži prekid svih protivpravnih radnji i na taj način oslobode Sindikat udruženih radnika energetike Republike Srpske i vrate ga u ruke radnicima. Takođe, drugi prijedlog se ogleda u tome da se odmah konstatuje istek mandata svim članovima odbora i odmah sprovedu izbori u svim zavisnim preduzećima u cilju hitnog formiranja novog odbora. Treći prijedlog se ogleda u tome da se ne pokušava intervencija u Sindikalnu organizaciju ZP „RiTE Ugljevik“ a.d. Ugljevik, jer nemate legitimitet da napišete prazno obavještenje, a da ne govorimo o donošenju bilo kakvih odluka koji će uticati na rad ove organizacije.
Ostavite komentar