Pitanje:
Nekada klanjam dženazu bez da znam da li je preminuli bio musliman, jer je praksa u džamiji da klanjaju dženazu svakome ko je izgovorio šehadet makar bilo da preminuli nikada nije klanjao?

Odgovor:
Zahvala pripada Allahu, neka su salavat i selam na Allahovog Poslanika.

Važi osnova da se klanja dženaza svakom muslimanu koji je izgovorio la ilahe illellah a da se pri tome ne zna da je učinio nešto što izvodi iz Islama. Otuda, kada se dođe s preminulim na dženazi, imam joj klanja dženazu radeći po ovoj osnovi i preovladavajućem lijepom mišljenju o stanju ljudi.
Onaj ko posve ostavi obavljanje namaza je nevjernik, svejedno ostavio namaz iz lijenosti ili što poriče nj.obaveznost. Ovo je ispravniji stav među islamskim učenjacima po ovom pitanju, a važi zbog brojnih dokaza. Detaljno možete vidjeti ovdje: 1 2 Otuda, kada znaš da je dotični čovjek umro ostavljajući namaz, onda ti nije dozvoljeno da mu klanjaš dženazu, zbog riječi Uzvišenog:

وَلَا تُصَلِّ عَلَىٰٓ أَحَدٍ مِّنْهُم مَّاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَىٰ قَبْرِهِۦٓ إِنَّهُمْ كَفَرُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَمَاتُوا۟ وَهُمْ فَٰسِقُونَ ٨٤

84 I nijednom od njih, kad umre, nemoj molitvu obaviti, niti sahrani njegovoj prisustvovati, jer oni u Allaha i Njegova Poslanika ne vjeruju i kao nevjernici oni umiru.

Et-Tewbe, 84

مَا كَانَ لِلنَّبِىِّ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَن يَسْتَغْفِرُوا۟ لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوٓا۟ أُو۟لِى قُرْبَىٰ مِنۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَٰبُ ٱلْجَحِيمِ ١١٣

113 Vjerovjesniku i vjernicima nije dopušteno da mole oprosta za mnogobošce, makar im bili i rod najbliži, kad im je jasno da će oni stanovnici Džehennema biti.

Et-Tewbe, 113


Ako sumnjaš da preminuli nije obavljao namaz zbog nekih okolnosti kokje ukazuju na to, onda ćeš klanjati dženazu sa uslovljavanjem u dovi, na način da kažeš u dovi: O Allahu, ako je bio vjernik, oprosti mu i smiluj mu se.

Upitan je šejh Ibn ‘Usejmin rahimehullah : Ako preovladava u mišljenju da dotični nije klanjao – hoće li se tad musliman sustegnuti od dženaze namaza?
Odgovorio je: Neće se sustegnuti od namaza takvoj osobi makar bilo da mu preovladava u mišljenju da nije klanjao, sve dok ne bude bio ubjeđen da dotični nije obavljao namaz. Međutim, ako se nj.preovladavajuće mišljenje zasniva na jakim okolnostima, onda će kada bude dovio reći: O Allahu, ako je ovaj bio vjernik, Allahu oprosti mu i smiluj mu se.
Dova sa uslovljavanjem je utemeljena u Kur’anu i sunnetu. Allah je rekao u ajetu o međusobnom proklinjanju kada muškarac svjedoči da je njegova žena počinila blud:

وَٱلَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَٰجَهُمْ وَلَمْ يَكُن لَّهُمْ شُهَدَآءُ إِلَّآ أَنفُسُهُمْ فَشَهَٰدَةُ أَحَدِهِمْ أَرْبَعُ شَهَٰدَٰتٍۭ بِٱللَّهِ إِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ٦ وَٱلْخَٰمِسَةُ أَنَّ لَعْنَتَ ٱللَّهِ عَلَيْهِ إِن كَانَ مِنَ ٱلْكَٰذِبِينَ ٧ وَيَدْرَؤُا۟ عَنْهَا ٱلْعَذَابَ أَن تَشْهَدَ أَرْبَعَ شَهَٰدَٰتٍۭ بِٱللَّهِ إِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلْكَٰذِبِينَ ٨ وَٱلْخَٰمِسَةَ أَنَّ غَضَبَ ٱللَّهِ عَلَيْهَآ إِن كَانَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ٩

6 A oni koji okrive svoje žene, a ne budu imali drugih svjedoka, nego su samo oni svjedoci, potvrdiće svoje svjedočenje zakletvom Allahom, i to četiri puta da zaista govore istinu, 7 a peti put da ih pogodi Allahovo prokletstvo, ako lažu! 8 A ona će kazne biti pošteđena, ako se četiri puta Allahom zakune da on, doista, laže, 9 a peti put da je stigne Allahova srdžba, ako on govori istinu!

En-Nur, 6 - 9


Došlo je u hadisu o trojici: gubavom, ćelavom i slijepcu kada ih je Allah iskušao, gdje melek kaže gubavcu i ćelavcu : ako lažeš pa Allah te preinačio u ono što si bio. I ovdje je dovu ograničio uslovom.
Takođe, kada čovjek dovi u istihari kaže: Allahu, ako je ovo dobro za moju vjeru i moj dunjaluk…

Kada znaš da preminuli nije klanjao, onda ti nije dozvoljeno, ni tebi ni drugome, da mu klanjaš dženazu, zbog riječi Uzvišenog :

وَلَا تُصَلِّ عَلَىٰٓ أَحَدٍ مِّنْهُم مَّاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَىٰ قَبْرِهِۦٓ إِنَّهُمْ كَفَرُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَمَاتُوا۟ وَهُمْ فَٰسِقُونَ ٨٤

84 I nijednom od njih, kad umre, nemoj molitvu obaviti, niti sahrani njegovoj prisustvovati, jer oni u Allaha i Njegova Poslanika ne vjeruju i kao nevjernici oni umiru.

Et-Tewbe, 84

Allah je zabranio da se klanja dženeza licemjerima koji ispoljavaju Islam a u sebi kriju nevjerstvo.3

Upitan je takođe Ibn ‘Usejmin rahimehullah : Iznese se pred imama na dženazi namazu neko u čiji se Islam sumnja. Kako će postupiti?
Odgovorio je: Obavezno je klanjati mu dženazu jer važi osnova da musliman ostaje u Islamu, ali će dovu učiti sa uslovljavanjem. Ovako je miran od komenatara i kritika ljudi, i siguran da ne traži za nevjernika oprost i milost u dovi. 4

A Allah najbolje zna.

Prijevod sa:
https://islamqa.info/ar/answers/130202/اذا-شك-في-الميت-هل-كان-يصلي-ام-لا-فهل-يصلي-عليه