Izgradnja Istanbula započela je davne  324. godine za vrijeme rimskog cara Konstantina na mjestu ranije prisutne grčke kolonije Bizantion. U historiografiji postoji mnogo mišljenja o tome odakle riječ Bizantion  vodi svoje porijeklo, da li ime nastalo od riječi grčkog, tračkog ili ilirskog porijekla. 17   Grad koji je izgrađen na mjestu ranije spomenute kolonije nazvan je Konstantinopolis, te je po okončanju izgradnje 330. godine učinjen prijedstolnicom. Po smrti cara Teodosija rimsko carstvo je podijeljeno na istočno i zapadno, koje su naslijedili njegovi sinovi  395. godine po kršćanskom kalendaru.

Theodosius_I's_empire

Karta nekadašnjeg rimskog carstva, zapadno označeno crvenom, a bizantija (istočno) ljubičastom bojom

Konačnim padom zapadnog rimskog carstva 476. godine (sa glavnim gradom Rimom), ostala je postojati njegova istočna polovina (Bizantija) sa glavnim gradom Konstantinopolisom18 Allah subhaneh ih naziva Rimljanima zato što su oni uistinu i predstavljali ono što je ostalo od nekad rimske idolopokloničke države, te su kao takvi bez obzira na drugi naziv predstavljali ostatak rimske vlasti. Te su protiv njih ashabi radijellahu 'anhuma vodili džihad, iz njihovih ruku oslobodili prostor Šama, te  čak stigli pod zidine samog Konstantinopolisa, noseći sa sobom tijelo, ashaba, mudžahida i muslimana kod kojeg je Poslanik sallallahu 'alejhi ve sellem odsjeo kao muhadžir, kako bi mu ispunili želju da ga ukopaju pod zidinama Konstantinopolisa19.20

Konstantinopolis je opstao još 1000 godina, Allahovom odredbom zahvaljujuči prednosti ogromnih zidina koje su opasavale grad , i kroz koje niko nije mogao prodrijeti. Kompleks zidina puno je puta nadograđivan, a na vrhuncu je dostizao i do 12 metara visine. Ove zidine su omogućili carevima da hiljadu godina zadrže vlast unatoč opasnositima koje su ih okruživale. 21 Grad je osvojen 29. maja  1453. godine, od strane Mehmeda II, koji je dobio naziv el Fatih. Bizantsko carstvo je uništeno, a Konstantinopolis je postao glavni grad Osmanske države.22

Konstantinopolis je složenica koja se sastoji iz dva dijela; imena njegova osnivača – Konstantina, te antičke grčke riječi polis što znači grad. Pored spomenutih naziva grada, on je bio nazivan i drugim imenima, jedan od tih naziva bio je i Istanbul ili druga varijanta Bulin, čije pomene nalazimo  još u 10. i u 12. stoljeću u armenskim historijskim izvorima. Prije samog osvajanja ovog grada, ovaj naziv je bio poznat i samim Osmanlijama, pa su Osmanlije po osvajanju Konstantinopolisa (Istanbula) gradu dodali još jedan naziv – Islambul, kako bi ukazali na njegov novi, islamski karakter. Ovaj naziv spominje i sam Evlija Čelebija. Međutim kao što je to bio slučaj i sa ranijim promjenama naziva, isto je bilo i sa nazivom Islambul. Novi naziv nije izbacio iz upotrebe stare nazive. Tako da se i u samoj osmanskoj administraciji uporedo koristili i drugi nazivi. Najčešće naziv koji su Osmanlije upotrebljavale za oslovljavanje ovog grada bila je adaptacija njegovog ranijeg naziva na arapski jezik, po kojem je bio poznat u dotadašjem muslimanskom svijetu: Konstantinopolis – Kunstantinijjeh. Što se može jasno pročitati sa brojnih historijskih izvora kako materijalnih tako i pisanih. Ispod se nalaze slike karti i zlatnika(altun) i srebrenjaka (akča) kovanih u Istanbulu iz raznih perioda. 23

ahmed III kusstantiniyyeh

Ova kovanica je iz perioda Ahmeda III koji je stupio na prijesto 1703. godine. Na desnoj strani u donjem dijelu se jasno može pročitati Kunstantinijeh a ispod godina njegovog stupanja na prijesto 1115 hidžretska što odgovara 1703. godini po kršćanskom kalendaru.

Istanbul_by_Piri_Reis (1)

Pomorska karta zapovijednika osmanlijske flote, Piri Reisa iz 1525. godine koja pokazuje na kojoj je grad nazvan Kunstantinijeh. Karta je iz perioda vlasti Sulejmana I kada osmansko carstvo doživljava svoj vrhunac.

1245 Ottoman_Coin

I na ovim srebrenim kovanicama, jasno se vidi natpis Kunstantinijeh, kao mjesto njihovog kovanja.  Srebrena kovanica na desnoj strani daje više informacija i o samom sultanu. U dnu kovanice je označena godina dolaska sultana na prijesto 1223. hidžretske, što je jednako 1808. godini, što odgovara godini stupanja Mahmuda II na prijesto Osmanskog carstva. Broj pri vrhu kovanice pokazuje godinu njegove vlasti (23.), a u sredini piše „duribe fi Kunstantinijjeh“ što znači „kovano u Konstantinopolisu“ 23. godine od godine stupanja na prijesto Mahmuda II – što znači da je iskovana 1831. te da je grad oslovljen kao Kunstantnijeh.

islambul novcic 17 st ahmed iii

Takođe valja spomenuti da je sigurno bilo perioda kada se jedan naziv za Istanbul preferirao naspram drugog. Tako na primjer turski historičar Necdet Sakaoğlu , spominje kako je u periodu između 17-18 stoljeća bio preferiran naziv Islambul, tu tvrdnju podržava i altun (zlatni novčić) iz 18. stoljeća. Još jedna od varijacija naziva Istanbul je svakako i Stambol.  Tokom perioda osmanske vlasti Istanbul je, uglavnom imao u isto vrijeme više funkcionalnih naziva. Tako na primjer, u Džedid (novom) atlasu koji je objavljen 1803. godine možemo vidjeti da se grad naziva Islambul, a Bosfor Istanbulskim moreuzom.  24

Vidimo da je i sama osmanska vlast koristila sve ove nazive, pa tako i naziv Istanbul. Doista je nekada bilo preferiranja jednog naziva spram drugog, ali nikada nisu potpuno nametnuli jedan naziv za grad. Ime Islambul (iako je muslimana ovo ime možda i najdraže) nikada nije u potpunosti zaživjelo dovoljno snažno da potisne druge nazive iz upotrebe ni kod same Osmanske vlasti, koja je gotovo tokom cijele svoje vlasti preferirala naziv Kunstantinijeh. Nakon što je sekularista Kemal proglasio kraj halifata i uspostavu sekularne Turske republike,  1928. godine zamijenio je i arapsko pismo latinskim, te je nametnuo i ime Istanbul kao jedini naziv za ovaj veličanstveni grad današnje Turske, a ime Islambul je potisnuto u zaborav.